EPLF Başkanı Ludger Schindler: “Çevre ile ilgili kriterlere göre değerlendirildiklerinde ürünlerimizin ne durumda olduğunu ve diğer zemin kaplamalarına göre çevre temizliği açısından hangi noktada olduklarını öğrenmek istiyoruz.”

Avrupa Laminat Parke Üreticileri Birliği (EPLF), “Zemin Kaplamalarının Ekolojik Verimliliği Çalışması” için BASF AG şirketini görevlendirdi. Çalışmanın oldukça iyi sonuçlar ortaya koyduğunu belirten EPLF Başkanı Ludger Schindler konuyla ilgili şunları söyledi: “Çevre ile ilgili kriterlere göre değerlendirildiklerinde ürünlerimizin ne durumda olduğunu ve çevre temizliği açısından diğer zemin kaplamalarına göre hangi noktada olduklarını öğrenmek istiyoruz.”

Çalışma neticesinde ortaya çıkan raporda, çeşitli zemin kaplama malzemeleriyle kıyaslandığında laminat parkenin, enerji dengesi, kaynak kullanımı ve geri dönüşüm kolaylığı gibi kriterler açısından çok iyi performans gösterdiği kaydedildi. Bu çalışmanın hemen ardından BASF özellikle EPLF üyeleri için özel bir yazılım hazırlamaya başladı.

Bu yazılım sayesinde üye firmalar ürünlerinin ekolojik verimliliğini gözden geçirebilecek ve elde ettikleri bu bilgileri ürün geliştirme çalışmalarında kullanabilecekler.

Öncelikle lamine nin ve laminat ın yapısal özelliklerini anlatarak başlayalım.
     
     Laminat “Sıkılaştırılmış talaş üzerine reçine emdirilmiş kağıt baskıdır.” Dünyada parke olarak değil parke alt başlığında kullanılan güzel görünüşlü bir kaplama malzemesidir.
Resimde de görüldüğü gibi;

“Bilindiği gibi ahşap, oldukça iyi bir yalıtkandır ve laminat parke %100 ahşap ihtiva eden bir zemin kaplama malzemesidir. Yerden ısıtma sistemleri ile laminat parkenin birlikte kullanımının fizibilite çalışmaları İsviçre gibi ülkelerde tamamlanmıştır. Günümüzde özellikle İsviçre’deki evlerin %80’ininde yerden ısıtma sistemleri tercih edilmektedir.”

Yerden ısıtma sistemleri her ne kadar önyargı ve yanlış anlamaların kurbanı olarak hakettiği yeri bulamamış olsa da günümüzde bu sistemleri geleneksel ısınma yöntemlerine tercih eden birçok insan bulunuyor. Böylesi bir tercihin nedenlerini, sistemin sunduğu inanılmaz avantajları açıklayarak anlatmak elbette ki mümkün. Yerden ısıtma sistemlerinde hattaki ısı derecesinin düşük olması ve buna bağlı olarak daha ekonomik maliyetlere sahip olması ve kalorifer ısısına oranla çok daha hoş bir sıcaklık hissi yaratması en önemli tercih nedenleri arasında sayılabilir. Bugün artık, yerden ısıtma sistemleri ile laminat parkelerin beraber kullanımına ilişkin hiçbir sakınca olmadığı da ispatlanmış bir gerçektir.

Yerden ısıtma ve laminat parke?

Neden olmasın!

Herhangi bir yerden ısıtma sisteminin ahşap ya da ahşap benzeri zemin kaplamaları ile beraber kullanımının zor – ya da imkansız – olduğu yönündeki düşüncelerin geçerliliğini artık korumadığını peşinen belirtelim. Ancak bu iki öğenin birlikte kullanımına ilişkin tartışmaların hiç yoktan ortaya çıkmadığının da altını çizmekte fayda var; çünkü bundan 20 yıl kadar önce, yerden ısıtma sistemlerinin ahşapla kombinasyonu insanlarda aşırı derecede güvenlik endişeleri yaratıyordu. O dönemde ortaya çıkan bu endişelerin esas kaynağı elbette ki suydu. Bilindiği gibi geleneksel yerden ısıtma sistemlerinde su, bir grup borunun içerisinden akar ve bu yöntem o dönemde insanların aklına ister istemez zeminde acaba bir sızıntı oluşur mu sorusunu getiriyordu. Tüm bunlar dışında, tesviye betonu içerisindeki nemin tamamen yok olma riski taşıdığı gibi zemin kaplaması içerisinde oluşacak ısı farklılıklarına bağlı olarak ciddi büyüklükte nem değişimlerinin de yaşanma riski vardı. Yerden ısıtma sistemlerine yönelik bir diğer itiraz da ahşabın yalıtkan bir malzeme olarak ısıyı zeminde tutacağı düşüncesiydi. Oysa bugün, yerden ısıtma sistemlerinde kullanılan boruların tamamen güvenli olduğu ispatlanmıştır. Ahşabın iyi bir yalıtkan olma durumu ise geçerliliğini korumakla beraber sağladığı etki eskisine nazaran çok daha olumludur. Öyle ki ahşabın yalıtkanlığı sayesinde yüzeyin daha yavaş ısınmakta ve ısının malzemeye nüfuz edişi daha yavaş bir şekilde gerçekleşmektedir. Ayrıca ısının iletimi daha geniş bir zaman dilimi içerisinde gerçekleştiği için ortaya çıkan tüm enerji fazlası ısının yayılma süresinin uzunluğuna bağlı olarak dengelenmiş olur.

Laminat parke ise %100 ahşap ihtiva eden bir zemin kaplama malzemesidir. Yerden ısıtma sistemleri ile laminat parkenin birlikte kullanımının fizibilite çalışmaları İsviçre gibi ülkelerde tamamlanmıştır ve özellikle İsviçre’deki evlerin %80’ininde yerden ısıtma sistemleri tercih edilmektedir. Bunun nedeni açıktır; seyreltilmiş bir havaya sahip iklimlerde, ortamı ısıtmak – buradaki anlamıyla havayı – çok daha zordur. Bu gibi durumlarda en mantıklı çözüm, etkisini kısa sure içerisinde hissetirme özelliğine sahip ısıyı yayan bir ısıtma sistemi tercih etmek olacaktır. İsviçre bu nedenle laminat parke satışlarının en çok rağbet gördüğü pazarlardan biridir.

Yerden ısıtmanın sağladığı avantajlar

Yerden ısıtma sistemlerinde elde edilen ısı %100 yayılma özelliğine sahiptir. Bağıl neme bağlı olarak düşünüldüğünde, ısının bu özelliği kesinlikle olumlu bir unsurdur. İletken ısı ilk önce havayı daha sonra insan vücudunu ısıtır. Halbuki yayılma özelliğine sahip ısı , vücut tarafından anında hissedilebilen bir ısı değişimi yaratır. Yerden ısıtma, en sağlıklı ısınma yolu olduğu kabul edilebilir çünkü bu sistemde hava sirkülasyonu yaşanmadığı için toz zerreciklerinin havaya karışması söz konusu değildir. İletken ısı ise bunun aksine oldukça fazla miktarda hava sirkülasyonu yarattığı için ısınan havanın yükselip sürekli olarak yer değiştirdiği görülür. Ortamdaki bağıl nemin kontrol altına alınmasıda sağlık açısından önemlidir. Geleneksel ısınma yöntemleriyle kıyaslandığında, yerden
ısıtma sistemleri ile elde edilen ısı tam anlamıyla enerji dostudur. Bu anlamda yerden ısıtma sistemlerinin gerçekten de en ekonomik ısınma yolu olduğunu söyleyebiliriz. Bu sistem ayrıca, radiator ihtiyacını ortadan kaldırarak alandan da tasarruf edilmesini sağlar. Bu sayede önemli ölçüde kolaylaşan iç dekorasyon uygulamalar ı na bağl ı olarak pencere ve duvarların engelsiz bir biçimde kullanılabilmesine olanak sağlanmış olur. Tüm bunlar dışında belirtme fayda var; yerden ısıtma sistemlerinin bakıma ihtiyacı yoktur. Sonuç olarak yerden ısıtma sistemlerinin kullanımından yana bahsettiğimiz tüm bu avantajlar yeterli derecede ikna edici gözüküyor.

Geleneksel yerden ısıtma sistemleri

Geleneksel zemin ısıtma yöntemlerinden bahsedildiğinde asıl olarak kastedilen; içerisinden sıcak su akan ve zemin altına döşenmiş olan boru sistemleridir. Geleneksel ısıtma sistemlerinde, ıslak ve kuru olmak üzere iki farklı yöntem bulunur. Islak sistemde; içerisinden sıcak suyun aktığı boruları slak tesviye betonu içerisine oturtulur. Su boruları beton döşemeye bağlanır ve tesviye betonu da bunun en üstüne dökülür. Islak sistemlerin en büyük dezavantajlarından biri çok uzun süren kuruma süresidir. Sıcak su boruları bu süre içinde ısılarını ilk olarak tesviye betonuna verir ve ısı ancak bu aşamadan sonra zeminin kendisine yayılabilir. Bu sistemin yarattığı bir başka dezavantaj ise, özellikle zeminin yenilenme durumu söz konusu olduğunda, kurulum yüksekliğidir. Islak zemin ısıtma sistemlerinin kurulum yüksekliği 20 cm’ye kadar çıkmaktadır. Islak sistemlerin aksine, kuru sistemler tesviye betonuna değil de bunun üzerine kurulur. Son yıllarda, yerden ısıtma konusunda kurulumu hızlı ve kolay olan, aynı zamanda kuruma süresi çok daha kısa ve mükemmel ısı iletimine sahip sistemler geliştirilmiştir. Bu sistemler zemin altındaki borulara daha fazla yer açtıkları gibi daha düşük kaynama derecelerinde işlem yapılmasına olanak verirler ve kurulum yükseklikleri de ıslak sistemlere nazaran daha azdır. Kuru sistemlerde tesviye betonunun kuruma süresi gibi bir etmen söz konusu olmadığı için özellikle zemin yenileme işlemlerinde büyük avantaj sağlanır.

Yeni nesil zemin ısıtma sistemleri

Zemin ısıtma yöntemleri arasında, ıslak ve kuru olarak ikiye ayrılan geleneksel ısıtma sistemlerine ek olarak, elektrikle çalışan bir dizi başka sistemler de bulunur. Elektrikli ısıtmada, su borularından ziyade zemine döşenmiş bobinler ya da içerisinde bobin bulunan paspaslar kullanılır. Çoğu zaman elektrikli zemin ısıtmasının sadece bütünleyici bir sistem olarak kullanılabileceği düşünülse de günümüzde en ideal temel ısıtma sistemi olarak kabul edilen elektrikli ısıtma sistemleri bulunuyor. Yüzeyin yalnızca yarısı bu sistemle döşendiğinde, sistem metrekare başına minimum 190 vatlık bir ısı üretir. Elektrikle çalışan yerden ısıtma sistemlerinin sunduğu avantajları şu şekilde sıralayabiliriz:

Düşük kullanım, düşük kurulum maliyetleri

Bölgesel ısıtma: Birçok nedenden ötürü elektrili zemin ısıtma sistemleri oldukça ekonomiktir. Bu sistemin sunduğu en önemli avantaj sadece belirli alanlar için özel bölgesel ısıtma imkanı tanımasıdır. Yayılma özelliğine sahip ısı mekandaki havadan ziyade kişiyi ısıttığı için, zamanımızın büyük bir bölümünü geçirdiğimiz mekanları ısıtmayı tercih ederiz.

Ekonomik kurulum maliyetleri: Daha önce de belirttiğimiz gibi, zeminde veya sistemin kendisinde herhangi bir yenileme yapılma durumu söz konusu olduğunda herhangi birşeyin sökülmesine ya da yıkılmasına gerek yoktur. Ayrıca bu sistemde tesviye betonuna ihtiyaç olmadığı için kuruma süresi gibi bir zamana gerek kalmayacaktır.

Daha kısa ısınma süresi: Elektrikli yerden ısıtma sistemlerinin ısınma süresi daha kısa olduğu için, sistemi birkaç saat öncesinden devreye sokmaya gerek yoktur. Isıtma elemanları zemin kaplamasına ne kadar yakın olursa, ısı transferi de o kadar hızlı olacaktır.

“Ahşap zemin kaplamalarının bakımında en önemli öğelerden biri kuşkusuz ki sistire uygulamalarıdır. Günümüz parke piyasasında mevcut sistire makinelerinin neredeyse tümünde aynı tür teknolojiler kullanılmaktadır ancak geçen tüm bu süre içerisinde makinelerin teknolojilerinde çok ciddi ilerlemeler kaydedildiğinin de altını çizmek gerek.”

Parke sektöründe sıklıkla kullanılan teçhizatlar arasında kütlesel anlamda en ağır olanı hiç kuşkusuz ki sistire makineleridir. Bazı açılardan, bu makineleri arabalara benzetmek mümkün; bugün artık her iki tür de sadece “makine” olarak değerlendirilmiyor. Günümüz parke piyasasında mevcut sistire makinelerinin neredeyse tümünde aynı tür teknolojiler kullanılıyor ancak geçen tüm bu süre içerisinde makinelerin teknolojilerinde çok ciddi ilerlemeler kaydedildiğinin de altını çizmek gerek. Çeşitli markalar arasındaki farklar ise detaylarda, görünümde ve küçük birkaç seçenekte gizli. Sektörün liderleri de zaten diğerleri tarafından inanılmaz bir hızla izlenerek örnek alınıyor.

Parke zeminlerin zımparalanması

Ahşap yüzeyin zımparalanması, masif parke döşemesi esnasında karşılaşılan en zorlu iştir. Zımparalama işlemi yetenek ve tecrübe gerektirir. Bu nedenle, özellikle ham ahşap gibi sert ahşap yüzeylerin nihai tüketici tarafından do-it-yourself metoduyla zımparalanması pek de mümkün olmuyor. Söz konusu yeni bir zemin de olsa, mevcut zeminin yenilenmesi de olsa, tamamlama işlemi öncesinde zeminin zımparalanması gerekir. Yeni zeminlerde, tamamıyla düz bir yüzey tabakası elde edebilmek için zemin katmanındaki farklı plakalar ya da tahtalar arasındaki yükseklik farkları ve pürüzler giderilmelidir. Eski zeminlerde ise, zemin katmanları çıplak ahşaba ulaşılıncaya kadar zımparalanmalıdır. Düz bir yüzeye sahip olabilmek için, zımparalama işlemi farklı aşamalarla gerçekleştirilir. Elbette ki kaç defa zımparalama yapılacağı farklı yüzey yapılarına bağlı olarak değişecektir. Birçok durumda, özellikle de boyanmış veya verniklenmiş bir parke söz konusu ise bu sayı dörde kadar çıkacaktır.

Kural olarak, ilk sistreleme işleminde yeni zeminler için 40’lık zımpara, eski zeminler için ise 20 ya da 24’lük zımpara kullanılmalıdır diyebiliriz. İkinci işlemde yeni zeminler için 60’lık, eski zeminler için 36 veya 40’lık zımpara gerekir. Sistreleme sayısı üçe çıktığında, yeni zeminler için 100 ya da 120’lik, eski olanlar için de 67 veya 80’lik zımpara önerilir. Bütün bu sister işlemleri dışında zemin eğer dördüncü işleme gereksinim duyuyorsa 100 veya 120’lik zımpara lazım olacaktır.

Makine bakımı

Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki iyi bir sistire makinesi kolay kolay yıpranmayacaktır. Yalnız zemin katmanlarının durumunun da bunda önemli bir payı bulunur. Hiç kuşkusuz ki zorlu bir zemin makineyi daha az sorunlu bir yüzeye oranla daha fazla yıpratacaktır. Sistireleme işlemi, esasında birbirine hiç de uygun olmayan iki öğenin; yani teknoloji ve tozun birleştiği noktada yer alır. Bu nedenle de düzenli temizleme sistire makineleri için oldukça önemlidir. Ancak daha kapsamlı temizlik ve bakım için tedarikçinin sağlayacağı teknik desteğe ihtiyaç duyulacaktır. Örneğin belirli sürelerde yapılması gereken bakımın, tedarikçinin kendi yerinde gerçekleştirilmesi söz konusu olabilir. Böylesi bir durumda, makinenin tümü tetkik edilecek, ihtiyaç duyulan kısımlarında yenilemeler yapılacak ya da gerek olması halinde parça değişikliği yapılacaktır.

Sistire makinesi alırken dikkat edilmesi gerekenler:

1. Seçtiğiniz ürünün iyi bir marka olmasına ve üreticinin de sektörde isim yapmış bir firma olmasına dikkat edin

2. İhtiyacınız olan ürün ve hizmetlerle ilgili araştırma yapın. İnternetin sağladığı kaynakları kullanarak aradığınız hizmetin değeri hakkında bilgi alın

3. Tedarikçinin kendi teknik hizmetleri olup olmadığını öğrenin

4. Ürünün garanti şeklini, süresini ve detaylarını öğrenin

5. Ürünün yedek parçaları hakkında bilgi alın. Yedek parça ve aksesuarların her daim stokta bulunup bulunmadığını araştırın.

6. Ürünün kullanımına ilişkin detayları sorun. Taşınabilir özelliği var mı? Taşınması halinde kolaylıkla zarar görebilir mi? gibi..